Mobiliteit

Participatie en mobiliteit

In het kader van de gemeentelijke mobiliteitsplannen is Agora als studiebureau steeds vaker actief op het domein van het overleg en de burgerparticipatie. De klassieke top-downbenadering van een technocratische procedure geeft geen goede resultaten : de bewoners voelen dat doorgaans eerder aan als een bedreiging dan als een bijdrage tot hun levenskader. Andersom leidt de bottom-upbenadering, waarbij zonder meer op de vraag van de bevolking wordt ingespeeld met een aangepast aanlegproject, ook vaak tot ongelukkige interventies, zoals verkeersdrempels die twee jaar na plaatsing weer met de grond gelijk gemaakt moeten worden.

Daarom heeft Agora voor de gemeentelijke en intergemeentelijke mobiliteitsplannen (GMP en IGMP) die de voorbije jaren werden verwezenlijkt in het Waals Gewest (1) , evenals voor andere gelijkaardige opdrachten, specifieke communicatieluiken opgenomen in de methodologie. Die communicatieluiken hebben betrekking op de aanvaarding, door de bewoners en door het gemeentebestuur, van het mobiliteitsplan als een globaal plan, dat rekening houdt met de algemene aspecten van het levenskader en van de impact die de mobiliteit kan hebben op de dagdagelijkse levenskwaliteit.

Met de medewerking van het bureau V.O.Communication werden huis-aan-huisfolders uitgewerkt, in sommige gevallen voorzien van een specifiek logo dat verwijst naar het lopende mobiliteitsplan, en steeds met een grafische inhoud die veel meer zegt dan de presentatie van een technisch rapport. Het is de bedoeling dat elk document dat betrekking heeft op de gemeentelijke mobiliteit, onmiddellijk als dusdanig herkend kan worden en het beeld uitdraagt van de doelstellingen inzake de integratie van de verschillende verplaatsingswijzen. De huis-aan-huisfolders sensibiliseren het publiek op een algemene wijze, en nodigen ook de bewoners uit om zich beter te informeren door de openbare overlegvergaderingen bij te wonen, door het plan te raadplegen op het gemeentehuis, door een bezoekje te brengen aan de gemeentelijke website enz.

Zo wordt het mobiliteitsplan de eerste - duidelijk herkenbare - stap van een geïntegreerd beleid en een realisatieproces op lange termijn, waarnaar kan worden verwezen bij latere werkzaamheden. In samenspraak met de gemeentelijke overheden wordt soms de klemtoon gelegd op bijzondere aandachtsgroepen: zo kan bijvoorbeeld de schoolgaande jeugd worden uitgenodigd om deel te nemen aan een tekenwedstrijd of een fotowedstrijd rond de schoolmobiliteit, kunnen handelaars worden gesensibiliseerd voor de problematiek rond het beheer van de parkeerduur enz.

In het kader van het Gemeentelijk Mobiliteitsplan van Evere kreeg de Gemeente de steun van Inter Environnement Bruxelles en de Bral voor de omkadering van het overleg. Die verenigingen namen diverse initiatieven om de participatie van de bevolking te stimuleren. Agora droeg zijn steentje bij door de sleutelinformatie te bezorgen, in de vorm van kaarten en panelen, en verzorgde tevens de presentatie in de fasen 2 (doelstellingen) en 3 (voorstellen). Voor de voorstellen werden de vergaderingen voor de presentatie van het openbaar onderzoek voorafgegaan door een busparcours dat werd voorbereid en becommentarieerd door de studieverantwoordelijken; daarbij werden de diverse sites belicht en de belangen van de gemeentelijke mobiliteit geïllustreerd. Daardoor konden concretere verbanden worden gelegd tussen de grote strekkingen en de te nemen maatregelen op het terrein.

Die talrijke ervaringen hebben het bureau Agora er steeds meer van overtuigd dat de communicatie en participatie een cruciale rol vervullen in het proces voor de uitwerking en de uitvoering van mobiliteitsplannen en andere interventies in de openbare ruimten. Dankzij het participatiewerk wordt men immers vaak alert gemaakt voor bepaalde verwachtingen en krijgt men een beter inzicht in de onderliggende motiveringen. Bovendien zorgen de vulgarisering en de presentatie van de documenten voor een vlottere aanvaarding van de voorgestelde maatregelen, en kunnen hierdoor soms ook de interventies zelf vereenvoudigd worden. Aangezien de kostprijs van elk aanlegproject voor een veiligheidsvoorziening doorgaans hoger ligt dan die van het mobiliteitsplan, wordt de investering in een ruimere communicatie zeer snel gerentabiliseerd als daardoor bepaalde interventies kunnen worden afgeschaft of ingeperkt. Een betere dialoog met de bevolking biedt ook voordelen in de zin van een betere wederzijdse verstandhouding en dito sociale samenhang. Die voordelen zijn moeilijk te becijferen maar wel onmiskenbaar belangrijk.

  Voor meer inlichtingen kan u contact opnemen met Paul Plak.